محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1696

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

دست به غارت مأكولات و محصولات رعيّت گشودند و جمعيت متابعان به دو هزار نفر رسيد . نواب مهديقلى ميرزا با خوانين و سركردگان مازندران به دفع اين غايله مأمور شده و در خارج قلعهء مزبوره با بابيّه محاربتى سخت كردند و ملا حسين بشرويه‌اى در مقام عصيان ثبات‌قدم به خرج مىداد و مدتى خونها به ناحق ريخته شد تا عاقبت سليمان خان افشار قاسم‌لو از دربار معدلتمدار مأمور مازندران شده قلعه را گرفته و آن طايفهء مطروده را قلع و قتل كردند - نيز از فتنه‌هاى اين قوم مطرود يكى خروج ملا محمّد على زنجانى در زنجان بود كه بعد از مدتى تحصّن در زنجان ، و گرد آمدن جمعيتى زياد بر او ، و محاربات سخت با قشون دولت ، آخر به دست محمّد خان بيگلربيگى پسر فتحعلى خان گيلانى ، زنجان مسخّر و ملا محمّد على مقتول و سايرين نيز مقتول و متوارى گرديدند و معلوم اولياى دولت شد كه اصل شعب فساد وجود سيّد على محمّد است لهذا به فتواى علماى اعلام او را با دو نفر از مريدهاى او از چهريق به تبريز آوردند و به يك دسته از فوج بهادران نصرانى سپرده او را تيرباران كرده بكشتند و اين واقعه در هزار و دويست و شصت و شش رو نمود - فتنهء ديگر خروج سيّد يحيى پسر آقا سيّد جعفر اصطهباناتى در نيريز فارس بود و جمعى هم از اهالى به او گرويدند . ديوان بيگى محمّد على خان بن حاجى شكر اللّه خان نورى و مصطفى قلى خان قراگوزلوى سرتيپ به حكم نواب نصرت الدوله فيروز ميرزا حكمران فارس به دفع سيّد يحيى و اتباع او مأمور شدند و بعد از مقاتله بر آنها غلبه كرده سيد يحيى را دستگير نموده به شيراز آورده به حكم قصاص بكشتند ، و حاجى زين العابدين خان حاكم نيريز كه به واسطهء طغيان سيد يحيى ضعفى در كار حكومت بهم رسانيده بود دوباره مستقل شده و پس از چندى او را در گرمابه بكشتند . اروپا - ( اسپانيول ) - در اين سال در داخلهء اسپانيول اغتشاش و بىنظمى بروز كرده و در ميان رجال آن دولت عداوت افتاد . ( اطريش ) - دخل دولت اطريش در اين سال سيصد و سى و پنج كرور و دويست و سى و هشت هزار فلرن ، و خرج سيصد و سى و هفت كرور و دويست و نود و هشت فلرن بود ( فلرن معادل دو هزار و